گزارش نشست داعش، تاریخ و رسانه

روز دوشنبه مورخ ۹۴/۱۲/۲۰ گروه میان‌رشته‌ای پژوهشکدۀ تاریخ اسلام نشستی با موضوع «داعش، تاریخ و رسانه» با حضور دکتر یاسر قزوینی(استاد گروه تاریخ دانشگاه تهران و از پژوهشگران حوزۀ مطالعات تاریخ خاورمیانه و جهان عرب) و دکتر رحمانیان(استاد گروه تاریخ دانشگاه تهران) برگزار کرد.

در ابتدا، آقای دکتر قزوینی به عنوان اولین سخنران این نشست بیان کردند چند سطح برخورد با گروه‌های تکفیری یا داعش(بویژه داعش که موضوع بحث این نشست است) وجود دارد. اولین برخورد، برخوردی است که در روزنامه‌ها، مجلات، ژورنال‌ها و مقالات کشورمان به این مقوله می‌شود و بیشتر به این سمت تحلیل می‌کنند که این جریان، بازی سیاست و بین‌الملل است؛ یعنی اینکه پدیدۀ داعش را درون یک سری روابط قدرت، قدرت‌های بزرگ و قدرت‌های بین‌المللی تعریف می‌کنند؛ مثلا این گونه تحلیل می‌کنند که رابطۀ آمریکا و روسیه این گونه است پس داعش این گونه عمل می‌کند و نگاه‌ها هم بیشتر به سمت نظریۀ توطئه پیش می‌رود که گویی داعش برساختۀ قدرت‌های بین‌المللی و قدرت‌های بزرگ است و الآن این کشورهای قدرتمند، چه بین‌المللی و چه منطقه‌ای، به گونه‌های مختلف با این برگ برندۀ خود بازی می‌کنند. این سطح از تحلیل، معمولا در کشور ما غالب است.
این استاد دانشگاه در ادامه افزود، سطح دیگر برخورد ما، برخورد نظامی است. ما با این گروه‌ها برخورد نظامی داریم که بویژه در این دوره‌ها بیشتر شده است و با این گروه‌ها درگیری‌های کاملاً نظامی پیدا کرده‌ایم، حالا چه در عراق یا در سوریه. سطح دیگر برخورد، سطح کلامی است و کسی که سطح برخوردش کلامی است، این میزان برخورد نظامی با این گروه‌ها را کافی نمی‌داند.
ایشان بر این باورند که علاوه بر سطوح ذکرشده، یک سطح برخورد دیگر هم وجود دارد که بسیار مغفول (بویژه در کشور ما) مانده است. این سطح برخورد، برخورد رسانه‌ای است. این گروه‌های تکفیری از رسانه‌های خیلی قوی استفاده می‌کنند.
ایشان خاطرنشان کردند که این تقسیم‌بندی، یک تقسیم‌بندی جریان‌شناختی است و تقسیم‌بندی منطقه‌ای نیست؛ یعنی یک جریان‌هایی، قضیه را در بازی بین‌المللی نگاه می‌کنند.
ایشان دربارۀ ربط عنوان تاریخ برای این نشست گفتند: گروهی مثل داعش از تاریخ به عنوان ابزاری برای مشروعیت بخشیدن به خودشان استفاده می‌کنند که البته این امر را از رهگذر رسانه، تولیدات رسانه‌ای و بویژه رسانه‌های تصویری به انجام می‌رسانند؛ همچنین یادآور شدند که داعش از چه اِلِمان های تاریخی برای مشروعیت بخشیدن به خودش در رسانه، استفاده می کند.
در ادامه، آقای دکتر رحمانیان به عنوان مدیر و سخنران این نشست به ارائه نظرات خود پرداختند و این پرسش را مطرح کردند که داعش از کجا برآمد؟ چرا به وجود آمده و چگونه توانسته است تا الآن به حیات خود ادامه دهد، کرّ و فر کند و بخش مهمی از مناطق سوریه و عراق را زیر سلطۀ خود بگیرد.
ایشان بر این باور بودند که دانشمندان حوزه‌های جامعه شناسی، مردم شناسی، علوم سیاسی و تاریخ به تنهایی نمی‌توانند کل این پدیده را مطالعه کنند و بشناسند، بلکه مطالعۀ داعش، باید موضوع فعالیت چندرشته‌ای و میان‌رشته‌ای قرار بگیرد؛ یعنی باید از زوایای گوناگون به این پدیده نگریسته شود.
دکتر رحمانیان خاطرنشان کردند که باید ببینیم چه خلأیی باعث سربرآوردن این گروه تکفیری شد. یقیناً یک استعداد، زمینه و شرایطی به لحاظ فرهنگی، اجتماعی، فکری، اعتقادی و سیاسی در این منطقه وجود دارد که باعث سربرآوردن داعش شده است.

نوشته شده توسط پژوهشکده تاریخ اسلام در سه‌شنبه, 01 مارس 2016 ساعت 1:19 ب.ظ

دیدگاه